De inmiddels bekende fenomenen ‘hokjesdenken’ en ‘labelen’ zijn volgens Marshall Rosenberg een resultaat van onvervulde behoeften. Gevoelens ontstaan namelijk vanuit een persoonlijke behoefte. Wanneer onze behoeften niet vervuld worden, ontstaat er een onprettig gevoel. En dit gevoel wijten we dan aan de persoon die ervoor zorgde dat de behoefte niet (voldoende) werd vervuld.
Bewust zijn van de behoeften van jezelf en anderen
Om Verbindende | Geweldloze Communicatie toe te kunnen passen is het belangrijk te kijken naar de behoeften achter het gedrag. Uitgangspunt: Alles wat we doen, doen we om onze behoeften te vervullen en behoeften zijn de motor van ons bestaan. Stel je bent aan de late kant voor je afspraak. Je bent gespannen, wil flink doorrijden en raakt geïrriteerd in het verkeer, omdat je vindt dat de persoon voor je rijdt als een “slome duikelaar”.
Het gevoel van irritatie naar de persoon voor je wordt veroorzaakt door de onvervulde behoefte van jezelf, namelijk voortgang en betrouwbaarheid om je afspraken na te komen. Echter, de ‘slome duikelaar’ voor je is ook een persoon die behoeften wil vervullen op dat moment. Wellicht is hij of zij net geslaagd voor het rijexamen en is er behoefte aan veiligheid en wat geduld van de andere verkeersdeelnemers. Door je voor te stellen dat deze persoon net zoals jij ook een behoefte wil vervullen voor zichzelf en wat deze behoefte mogelijk kan zijn, neemt de kans toe dat je gevoel van spanning verandert naar meer kalmte en rust. Dit is een stapje om van wat je vindt van iemand naar meer begrip en empathie voor de ander te komen en de mens te gaan zien achter het gedrag. En het cadeautje? Je ontvangt meer rust en voorkomt onprettige gevoelens bij jezelf.
Meer weten over gevoelens als behoeften wel óf niet vervuld zijn? Download gratis onze behoeften en gevoelens lijst.
Kijken naar de mens voorbij labels
Marshall Rosenberg pleitte er niet voor om te stoppen met labelen. Taalkundig hebben we het nodig, psychologisch kunnen we niet zonder. Hij benadrukte echter wel dat het belangrijk is je bewust te zijn van de labels en generalisaties de je gebruikt. En wat de effecten hiervan zijn op jezelf én anderen. Door te kijken naar de mens voorbij labels en gedrag te vertalen naar universele behoeften, openen we de mogelijkheid de diversiteit onder alle hokjes te zien.
Dilara Bilgiç, student psychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam, schreef recentelijk een boek over dit onderwerp: ‘De Gelabelde’. Een pleidooi voor nuance in plaats van polarisatie. In haar boek gebruikt ze inzichten van Marshall Rosenberg over Geweldloze Communicatie. Dilara zegt in dit artikel van De Trouw het volgende over de ideeën van Marshall Rosenberg, grondlegger van Geweldloze Communicatie:
“Het werkt voor mij als een skelet voor de gesprekken die ik heb. Zijn inzichten over Geweldloze Communicatie helpen me.”
Training Verbindende | Geweldloze Communicatie
Wil jij leren doeltreffend en respectvol te communiceren voorbij labels, verwijten en persoonlijke belangen? Basistraining voor professionals en leer Verbindende | Geweldloze Communicatie succesvol toe te passen in de praktijk.